Duurzamer leven wordt vaak groter gemaakt dan nodig is. Alsof je pas goed bezig bent wanneer je nooit meer de auto gebruikt, niets nieuws koopt, volledig plantaardig eet en ieder onderdeel van je leven in één keer verandert.
Voor de meeste mensen werkt het niet zo.
Een dagelijkse routine verander je zelden door jezelf van de ene op de andere dag allerlei regels op te leggen. Verandering begint meestal veel kleiner. Je staat ergens bij stil, maakt één keer een andere keuze en merkt vervolgens dat die keuze eigenlijk weinig moeite kost. Wanneer je haar daarna vaker maakt, wordt ze langzaam normaal.
Dat is ook hoe wij bij Monsieur Cliqo naar Do Better kijken.
Niet als een wedstrijd waarin de meest duurzame persoon wint. Niet als een lijst waarop je voortdurend kunt zien wat je nog verkeerd doet. Wel als een richting waarin je jezelf steeds opnieuw kunt afvragen of iets misschien net iets beter kan.
Thuis, onderweg, op je werk of buiten de deur.
Niet alles tegelijk. Begin gewoon ergens.
Niet perfect, wel bewuster
Monsieur Cliqo is niet ontstaan vanuit het idee dat wij zelf alles al duurzaam deden. Dat was niet zo en dat beweren we nog steeds niet.
Door tijdens het ontwikkelen van het merk steeds vaker te praten over materialen, productie, afval en overconsumptie, gingen we wel anders kijken naar gewone keuzes. Niet alleen naar de manier waarop kleding wordt geproduceerd, maar ook naar wat we zelf kopen, gebruiken en weggooien.
Die verandering kwam niet door één groot besluit.
Ze ontstond doordat we bepaalde dingen vaker opmerkten. Een blikje op straat. Een apparaat dat onnodig bleef aanstaan. Kleding die na één keer dragen direct in de was ging. Een product dat werd vervangen terwijl het eigenlijk nog gerepareerd kon worden.
Los van elkaar lijken dat kleine dingen. Toch ontstaat juist uit zulke momenten een andere manier van denken.
Dat is de gedachte achter Do Better: je hoeft niet perfect te zijn om iets beter te kunnen doen.
Do Better. Thuis.
Een groot deel van onze dagelijkse gewoontes vindt thuis plaats. Daardoor zijn juist daar veel kleine keuzes mogelijk die nauwelijks ingewikkeld hoeven te zijn.
Denk bijvoorbeeld aan iets korter douchen. Je hoeft niet ineens onder een koude straal te gaan staan of jouw hele ochtendroutine te veranderen. Een paar minuten eerder stoppen is al een andere keuze dan gedachteloos blijven staan.
Hetzelfde geldt voor energiegebruik. Een lamp uitzetten wanneer je een kamer verlaat of een apparaat volledig uitschakelen in plaats van het onnodig aan te laten, vraagt weinig inspanning. Het belangrijkste is vooral dat je eraan denkt.
Ook bij eten ontstaat veel verspilling zonder dat iemand daar bewust voor kiest. We kopen soms te veel, vergeten wat er in de koelkast ligt of gooien iets weg omdat we niet direct weten wat we ermee moeten maken. Door eerst te gebruiken wat er al is, restjes te bewaren en beter te plannen, kan veel onnodige verspilling worden voorkomen.
Bij kleding werkt het niet anders.
Niet ieder kledingstuk hoeft na één keer dragen direct in de was. Soms is luchten voldoende. Wanneer je wel wast, kun je kijken of een lagere temperatuur geschikt is en of kleding aan de lucht kan drogen in plaats van in de droger.
Dat helpt niet alleen om minder energie te gebruiken. Het kan er ook voor zorgen dat kleding minder snel slijt en daardoor langer gedragen wordt.
Do Better thuis betekent niet dat je ieder onderdeel van je huishouden moet optimaliseren. Het betekent vooral dat je gewone routines niet altijd automatisch hoeft uit te voeren.
Do Better. Onderweg.
Ook onderweg maken we voortdurend keuzes, vaak zonder er lang bij stil te staan.
Voor iedere korte afstand de auto pakken is gemakkelijk, zeker wanneer dat onderdeel is geworden van je routine. Toch zijn er momenten waarop lopen of fietsen net zo goed mogelijk is. Niet altijd en niet voor iedereen, maar vaker dan we soms denken.
Hetzelfde geldt voor het combineren van afspraken en boodschappen. Meerdere ritten op één dag kunnen soms worden samengevoegd. Een trein of bus kan op bepaalde momenten praktischer zijn dan zelf rijden. Meerijden kan logischer zijn dan met meerdere auto’s dezelfde kant op gaan.
Het hoeft niet iedere keer de meest duurzame optie te zijn. Het gaat erom dat je de keuze überhaupt even maakt, in plaats van altijd automatisch hetzelfde te doen.
Onderweg kun je ook voorkomen dat je telkens nieuwe wegwerpproducten nodig hebt. Een eigen drinkfles, tas of koffiebeker meenemen klinkt misschien als een klein detail, maar juist doordat je zulke producten regelmatig gebruikt, kan één vaste gewoonte veel herhaling voorkomen.
En dan is er het afval dat onderweg ontstaat.
Een leeg blikje of flesje hoeft niet op straat of tussen het gewone afval te eindigen. Je kunt het zelf inleveren, rechtstreeks aan iemand geven die het statiegeld kan gebruiken of gebruikmaken van een statiegeldrek of doneerring wanneer die aanwezig is.
De handeling duurt nauwelijks langer. Het verschil zit vooral in wat je besluit ermee te doen.
Do Better. Op het werk.
Een werkdag bestaat voor een groot deel uit vaste patronen. Juist daardoor kunnen kleine verbeteringen snel onderdeel worden van een normale routine.
Een eigen beker meenemen in plaats van telkens een wegwerpbeker gebruiken. Alleen printen wanneer een document werkelijk op papier nodig is. Apparatuur uitschakelen wanneer je vertrekt. Een lunch meenemen in een verpakking die je opnieuw kunt gebruiken.
Geen van deze keuzes zal op zichzelf een volledig bedrijf veranderen. Wanneer meerdere collega’s ze regelmatig maken, wordt ander gedrag wel steeds normaler.
Dat betekent niet dat je voortdurend anderen hoeft aan te spreken of uit te leggen wat ze zouden moeten doen. Een duurzame werkomgeving ontstaat niet alleen door regels, maar ook doordat mensen laten zien dat een andere keuze eenvoudig kan zijn.
Misschien stel je een keer voor om samen te reizen. Misschien vraag je waarom bepaalde materialen standaard worden weggegooid. Misschien gebruik je een notitieblok volledig voordat je een nieuwe pakt.
Soms begint verandering simpelweg doordat één iemand een vraag stelt die eerder niemand stelde.
Do Better. Buiten de deur.
De openbare ruimte is van iedereen, maar voelt daardoor soms alsof niemand er persoonlijk verantwoordelijk voor is.
Dat zie je terug in afval op straat, volle prullenbakken en spullen die worden achtergelaten omdat iemand anders ze uiteindelijk wel zal opruimen.
Do Better buiten de deur begint in ieder geval met niets achterlaten wat je zelf hebt meegenomen. Is er geen afvalbak in de buurt, dan kun je het bewaren totdat je er wel één tegenkomt.
Maar soms kun je ook iets doen met afval dat niet van jou is.
Je hoeft niet bij iedere wandeling een volledige vuilniszak te vullen. Een blikje of verpakking oprapen wanneer je er toch langsloopt, kost soms maar een paar seconden. Het is niet jouw afval, maar het is wel de omgeving waarin jij en anderen leven.
Daarmee los je het grotere probleem van zwerfafval niet op. Je voorkomt wel dat één stuk afval blijft liggen, verder verspreidt of door iemand anders moet worden opgeruimd.
Publieke ruimtes worden prettiger wanneer mensen ze behandelen alsof ze ook een beetje van henzelf zijn.
Gebruik wat je al hebt
Duurzamer leven wordt vaak gekoppeld aan het kopen van duurzamere producten. Soms is dat een goede keuze, zeker wanneer iets echt vervangen moet worden.
Maar niet alles hoeft direct vervangen te worden door een nieuwe, betere of duurzamere variant.
De meest logische eerste vraag is vaak: wat heb ik al?
Een tas die nog goed functioneert, hoeft niet vervangen te worden omdat er inmiddels een duurzamer alternatief bestaat. Een kledingstuk met een losse naad is niet direct afgeschreven. Een apparaat dat gerepareerd kan worden, hoeft niet automatisch plaats te maken voor een nieuw model.
Bewuster kopen begint daarom niet alleen bij het vergelijken van materialen, keurmerken of productieomstandigheden. Het begint ook bij de vraag of je überhaupt iets nieuws nodig hebt.
Wanneer je wel iets koopt, helpt het om vooraf na te denken over hoe vaak je het werkelijk gaat gebruiken. Waar past het bij? Wanneer ga je het dragen? Lost het een echte behoefte op of is het vooral een kort moment van enthousiasme?
Een product dat vaak en langdurig wordt gebruikt, heeft uiteindelijk meer waarde dan iets dat na enkele weken ongebruikt in een kast verdwijnt.
Draag kleding langer
Omdat Monsieur Cliqo een kledingmerk is, kijken we vanzelfsprekend ook naar de manier waarop kleding wordt gekocht en gebruikt.
De impact van een kledingstuk stopt niet op het moment dat het wordt geleverd. Hoe iemand het daarna wast, droogt, bewaart, repareert en uiteindelijk wegdoet, bepaalt mede hoe lang het gedragen kan worden.
Daarom vinden we het belangrijk dat kleding niet alleen bij aankoop goed voelt, maar ook bedoeld is om langere tijd onderdeel van een garderobe te blijven.
Was een kledingstuk alleen wanneer dat nodig is. Volg het waslabel. Behandel kleine vlekken waar mogelijk plaatselijk. Repareer een losse knoop of naad voordat de beschadiging groter wordt. Geef kleding door wanneer je haar zelf niet meer draagt.
Dat zijn geen spectaculaire handelingen. Juist daardoor zijn ze haalbaar.
Duurzaamheid zit niet alleen in het materiaal waarvan iets is gemaakt. Het zit ook in de manier waarop iemand ermee omgaat.
Herhaling is belangrijker dan één groot gebaar
Eén keer korter douchen verandert de wereld niet. Eén rit op de fiets evenmin. En één blikje oprapen lost het probleem van zwerfafval niet op.
Dat betekent niet dat zulke keuzes geen waarde hebben.
Het verschil ontstaat wanneer een kleine handeling wordt herhaald. Wanneer je niet één keer, maar steeds vaker de fiets pakt. Wanneer je niet alleen vandaag, maar ook volgende week kijkt wat er nog in de koelkast ligt. Wanneer je kleding niet direct vervangt zodra er iets aan mankeert.
Een groot voornemen kan indrukwekkend klinken, maar verdwijnt gemakkelijk zodra het moeilijk wordt. Een kleine keuze die in je routine past, heeft een grotere kans om te blijven bestaan.
En wanneer meer mensen zulke keuzes maken, verandert niet alleen het individuele gedrag. Dan verandert ook wat we met elkaar normaal vinden.
Iedereen begint ergens anders
Niet iedere keuze is voor iedereen even eenvoudig.
Wie ver van het werk woont, kan niet altijd op de fiets. Wie in een slecht geïsoleerde woning woont, heeft minder controle over energiegebruik. Wie weinig te besteden heeft, kan niet bij iedere aankoop voor de duurste of meest verantwoorde optie kiezen.
Do Better mag daarom nooit betekenen dat we anderen beoordelen op de keuzes die zij wel of niet kunnen maken.
De situatie verschilt per persoon. Wat haalbaar is, verschilt per dag.
Het gaat niet om dezelfde oplossing voor iedereen. Het gaat erom dat iedereen binnen zijn eigen situatie kan kijken waar iets beter kan.
Voor de een begint dat met minder voedsel verspillen. Voor de ander met afval oprapen, vaker repareren, tweedehands kopen of een eigen fles meenemen.
Er is geen vast beginpunt.
Kleine keuzes. Echt verschil.
We hoeven niet allemaal ons hele leven om te gooien om ergens een verbetering aan te brengen.
We kunnen wel vaker stilstaan bij wat we doen. Thuis, onderweg, op het werk en buiten de deur. Bij wat we kopen, wat we gebruiken en wat we achterlaten.
Niet iedere keuze zal mogelijk zijn. Niet iedere poging zal direct een vaste gewoonte worden. Dat hoort erbij.
Do Better gaat niet over foutloos leven. Het gaat over in beweging blijven en jezelf af en toe de vraag stellen:
Kan dit ook iets beter?
Soms is het antwoord groot. Meestal is het verrassend klein.
Juist daar kun je beginnen.
Look Good. Do Better.
